Olof van Winden


Met diepe verbazing kijk ik terug op de schokkende gebeurtenis van afgelopen maandag. Een fundamenteel recht is op een absurd ruwe manier verstoord en ik maakte kennis met het nieuwe gezicht van Nederland. Toen ik mijn gezicht van de straat tilde en een plas bloed zag liggen op de stoep van onze democratie, werd ik mij ervan bewust dat we een opdracht hebben!

We kunnen er niet aan ontsnappen. Als mens zijn we allemaal verantwoordelijk. Alle acties hebben consequenties en op elk niveau is er conflict. Elke actie heeft een reactie; zelfs het gewapper van de vleugels van het kleinste vlindertje kan een tornado veroorzaken.
Maar conflict is ook mooi… Conflict is het begin van bewustwording. Bewustwording is de harde werkelijkheid waar wij ons nu in bevinden.

Na de gewelddadige arrestaties van afgelopen maandag, kwamen als snel reacties uit het buitenland. Vanuit Cairo werd verbaasd gereageerd dat in het tolerante Nederland en bovendien in de stad van recht en vrede, de politie zich zo snel tegen het volk richtte in plaats van deze te beschermen om zich vreedzaam te kunnen uiten. Daar duurde het op z’n minst een week voor de politie ingreep…

Wij zijn ons ervan bewust dat subsidie niet vanzelfsprekend is en dat er bezuinigd moet worden…. Wij zijn ons ervan bewust dat de wereld verandert en dat we iets te beschermen hebben.

Zoals collega Cees Debets afgelopen vrijdag treffend verwoordde: “We staan met de rug tegen de muur en met het gezicht naar het publiek”


Luis Fernandes

Protest #5: June 27th, Mars der Beschaving.
On the 27th of June at 11pm I took the bus that the Rietveld Academy facilitated for students to attend the so called March of Civilization (Mars der Beschaving).
What follows is a rather prosaic and clinical description of what I saw that day. I started writing this text a few hours after the fact, so this is a rather fresh account of my recollections.
We arrived in the Malieveld in The Hague, when it was still pretty barren. Some time later the organizers of the flip-card flashmob action started gathering volunteers to take part. The flip-card flashmob was one of the many actions that took place there to produce images of dissent. I decided to join in and help to complete the message that would later appear in the media. After that me and my companions stayed around adding to the mass that had come to concentrate in the Malieveld. The atmosphere was peaceful and creative, a group was giving out white balloons and everyone was friendly and in a playful mood. The sense of companionship prevailed in an audience, that in less than one hour, had built up to the many thousands. What before was mumbling turned to roar. Everyone I met in this demonstration was articulate enough to explain why they were there. Performances and statements followed one another and the March continued in a celebration not too different from a music festival.
After a while, me and some of my friends started getting restless. We knew that the decision was being made in the Tweede Kammer, not far from where we stood. But far enough that our roar could be ignored safely by politicians. Dressed in full demonstrator paraphernalia, flag in hand, we decided to leave the Malieveld and walk in a small group peacefully towards the Binnenhof. It must have been around 1pm or so. We knew that the Mars der Beschaving was officially confined to the Malieveld, and that we were not allowed to demonstrate beyond that confinement. Yet we decided to try and see what would happen. On a side street, just next to the KABK (Royal Academy of Arts in The Hague) we were stopped on our feet by police, and told that we could not cross that line. Demonstrators were not allowed past that point.
Seeing that other citizens had no problem in crossing the police lines we figured that the problem was not the police, but our Mars der Beschaving stickers and our flag. Apart from being demonstrators we are also citizens and our cameras made it possible to pass as tourists if it came to that. So after little debating we decided to remove all our Mars der Beschaving logos and any signs that might give us away as demonstrators. We went back through the same police lines and this time they let us through without any objection, not as much as a look was cast. We passed through as we would any other Monday.
Within five minutes on foot we were in the Buitenhof, it was easy, almost too easy. The entrance to the Binnenhof was heavily guarded and no one with logos of the March were allowed in. Tourists were still allowed in though. Within minutes we entered the Binnenhof, we simply continued our trail as any normal tourist would.
Once there we hanged around for a while without knowing quite what to do. We thought of protesting in a symbolic and silent way by trying to make an image. One of my friends and I, being white males thought of removing our shirts and doing a cross in front of the parliament building as a kind of stealth protest. We figured that even if the police figured out our intentions their puzzlement would give us a short time to cover up and merge with the tourists.
I soon realized that there were a number of people that, like us, seemed to walk around aimlessly though they were clearly not tourists. They were paying close attention to any spontaneous gatherings that were happening in the Binnenhof. We saw two ladies walking in, one of which had remains of white tape in her knee and a mark on her arm. We recognized a fellow marcher immediately. We engaged in conversation and I asked if I could take a picture of them. They agreed proudly and took out their March stickers.
Shortly after, another gentleman appeared with a circumspect attitude. I approached him and asked, he seemed to be on his own. I also took his picture.
On the bench next to ours another three people sat next to the ice-cream man, all of them came from the Malieveld protests and were doing the exact same thing we did. Waiting for the other shoe to drop. Would there be a protest in the Houses of parliament?
All of us there, expectant, knowing that the reason why we were there, the voting on Zijlstra’s measures, was taking place a few meters away from us. Knowing all the while that any attempt at open dissent would be thwarted by the police that guarded the area rather heavily. None of us knew what to do, but we knew we were a bunch. There is a boost of energy in not feeling alone in this kind of situation that is hard to describe. This went on for about forty minutes.
It was clear that all of us felt that demonstrating at the Malieveld was great, but at the same time understood that being confined there was yet another sign of the arrogance of this cabinet, that would grant a democratic right but ignore its actual meaning. We all felt that the right place to be at the time the decision was being made was somewhere where we could not be so easily ignored. This feeling was generalized and more and more people kept coming. Soon after the Binnenhof was totally sealed off by police, the demonstrations in the Malieveld were about to finish and police was perhaps preparing for a possible attempt at taking the square. Larger groups started to gather around the Hof, circling it. We stopped in the entrance of the Tweede Kammer and asked around, we soon learned that the hearing was open to the public and two people from our group decided to go in and see what was happening inside. The rest of us remained outside. Rumours of a “flashmob” circulated, but location and time were not very clear. There was a generalized complicity in this that made the whole situation quite exhilarating.
A while later a largish group of people gathered in front of the Mauritshuis, next to one of the entrances to the Binnenhof and the “other demonstration” began. Spontaneously and without any clear objective we gathered there, mobile phones were fuming and soon, what started being a few dozens turned into a few hundreds. Clapping and yapping the atmosphere was festive and non-violent. A lot of frustration but also a lot of good intentions. Not allowed into the Binnenhof we all yelled at the back of a building whose function no one seemed to know. After a while of protesting at a rather indeterminate location, a few of us started moving while still clapping and went to the entrance of the Tweede Kammer. Perhaps we could be heard from there. By now the entrance had been secured, access to the public hearing was no longer allowed and riot police started making themselves noticed.
Much of what happened after this point in time is abundantly documented by dozens of videos on youtube. I will however continue with my personal account.
We chanted and clapped in front of the Tweede Kammer for about half an hour while police presence was building up. At some point the police issued a warning in Dutch. The crowd stormed enraged and it was not possible to hear what the policeman with the megaphone was saying. The ME (anti-riot police) made a first move. The reaction of all of us in front was to sit down immediately and raise our hands, signaling that we were there in peace. There were a few struggles in the front line with a couple of policemen, quickly everyone was back in their positions and the first dozen rows of demonstrators were mostly sitting with their hands raised. The police stood there stayed at their positions. The demonstration continued while the police watched. We chanted, we screamed, we clapped, we even sang lullaby’s to put the policemen to sleep. The police issued a second warning in Dutch that they never completed because the crowd started booing them. The ME officers seemed restless and they talked amongst themselves. One of the demonstrators yelled “they are not enough, they need back-up, they can’t take us”. Chanting continued. The atmosphere was festive and even though there were some taunts in the front lines the general feeling was peaceful and respectful.
After perhaps an hour of sitting in front of the Tweede Kammer a great many policemen wearing jeans and police jackets arrived. They split in two groups. They put some gloves on, talked to a few of the ME officers in the front lines and formed a few bunches behind the MEs. Some MEs started moving towards the crowd and two people were snatched from the front lines by the policemen in jeans. A woman and shortly after, a man. The man was taken down quite violently and beaten to the ground, twice. The crowd started booing and the atmosphere started to get more tense. The siege had begun.
Olof van Winden is taken down on the ground by ME officers.
Shortly after I was grabbed from behind by two men that locked my arms. I understood that I was being taken and I did not offer any resistance, knowing that any resistance would make them violent. I was handled quite roughly. On our way to the police van a man charged towards us, yelling and leaping towards us. The police on my left, let my arm go and pushed him quite violently into a bunch of bikes standing by the curb. I identified this man as Frank, an artist and teacher that I happen to know from school. The ME swiftly grabbed my arm again, after this display of violence, and pushed me around aggressively. When we arrived near the van, they placed a tag with a number on my hand wrist. They stripped me of all my possessions: rucksack, camera, phone, keys, all the contents of my pockets. My ID was taken. A policewoman in plain clothes took a picture of us (both police men and me) and she asked the policemen to fill some forms.
I didn’t follow their conversation but the policemen seemed rather irritated by the woman’s request to complete and sign the forms. The ME officer on my right asked “What’s the date today?”, I told him it was the 27th, the date that the Cabinet would pass Zijlstra’s proposal for reforms. He dully wrote it down. At this point I had one of them pushing my hand against the van and the other on my right filling the form. Both rather belligerent and impatient. I asked for water several times and the first few times, they denied it explicitly, they simply ignored me thereafter. At some point the man on my left said “we already told you that you are not getting any water, you are not a child anymore you know?”. I took that as a No. After some confusion at which some policemen seemed to get upset at some other policemen, I was pushed into a little cabin in the police van. They gave the impression of being badly organized and improvising much of what was going on. The cabin fits two people rather tightly, shoulder to shoulder. The name of my companion was Olof. He had a breach on his forehead and was bleeding profusely, the blood was still fresh when I met him. He was a pleasant man that seemed to be taking the whole thing rather stoically. Neither of us felt scared or angry. We were just indignant and shared our stories with a sense of humour.
Olof van Winden, after the arrest when the blood was probably already dry.
We were taken to the police station where a whole lot of policemen seemed to be waiting for us. One by one we were taken out of the van. This was the last time I saw Olof, the whole procedure in the police station prevented us from ever seeing each other. There was very little tension at the station, the policemen and women in there treated me politely. I was first taken to the hall where a man body-searched me thoroughly. I was asked to take my shoes and belt off. I was guided to another room where all my possessions were meticulously inventoried and noted down in a form. I was asked a few questions, including if I wanted to have a lawyer at the hearing. Because I didn’t know what the hearing would be, I said that I didn’t feel ready to answer that question. They then asked me to sign the list of my items and a short declaration. I read everything carefully, taking what appeared to be much too much time for the officer at the makeshift desk. I was then escorted to another room, a large room, looked like an indoors basketball court. A row of policemen were standing in line just past the door, as if they had been waiting for me. A policewoman carrying my belongings in a carton box asked me in English “are you Mister Fernandez?”, I said that I was, and she pointed me towards a large door that gave way to an inner patio. Another police officer escorted me from the door to a huge white bus, that emitted a hissing noise. On the way, the policeman asked me where I was from, I said I was from Spain. He asked me if I had driven all the way to The Hague to protest and I said that I was a resident in Amsterdam. He took me into the big white bus and after a few checks I was put in a cell, where I remained for some time. I asked for water before they locked the door, the policeman gave me a 25cl bottle of Spa blauw for which I was very thankful. I stood inside for quite some time, it was very hot, I was soaking in my own sweat. I was alone in the tiny cell, it was the size of a chemical toilet. To my surprise the cells had air conditioning and it was on. After a while I got tired of sitting and started doing some stretching exercises, to relax and prepare for a long day ahead of me. All the while I could hear policemen going up an down the corridor, asking questions to the guys in the other cells. From the narrow window I had, I saw a few more police vans arriving, presumably bringing in more demonstrators. I tried to keep myself entertained as best as I could in the time that I was there. Suddenly my door was opened, a policeman and a woman in plain clothes addressed me from the short distance. They seemed to be taken aback because I was standing up inside the cells, the policeman ordered me to sit down. The woman then approached me and explained that I was going to get a fine, that the amount to be fined was undetermined and that I would get a court citation in which the amount would be ascertained after due process. She informed me that I was accused of not obeying the police when the police asked me to move. She asked if I wanted to make a statement and I said that indeed I would like to. My statement was something like “I was never addressed personally by any officer. The only time in which the police addressed the crowd they did so through a megaphone, and only in Dutch, the megaphone was quickly deafened by the booing of the protesters. I was in the first row and I couldn’t hear anything at all. I was sitting with my hands up the moment when I was taken forcefully. I never resisted the police and when I was taken, I was fully cooperative at all times. I was at no time conscious that I was breaching any law.” She took note of my statement, repeated it back to me to make sure she got it all correctly and then asked me to sign it. They both left and I was left inside for a little longer, perhaps another half-hour or so. My name was then called and I was taken out. They presented me with a box containing my belongings and asked me to sign a paper confirming that I got everything back. I first opened the box and made sure that everything was indeed there, item by item I took it all out. One of the officers seemed annoyed at the fact that I would double check everything. Perhaps he thought I was taking too long. I then signed the form. I was explained about the court citation and later escorted by a rather corteous policeman towards the exit gate. I was released there. I asked him the way back to the Tweede Kammer and he told me to keep straight then turn left and then maybe ask again as I was about twenty minutes away from there.
This is to the best of my recollection the sequence of events as it happened last Monday 27th of June from the moment I left Amsterdam, to the moment I was released from detention. I publish this record here for myself to remember and for others to learn the details of what could happen to them.

Dina Roussou

DINA ROUSSOU’s Statement against the violent acts of Police force in Binnenhof , Den Haag 26/06/2011.
Rietveld student.
I followed the MARS DE BESCHAVING on 26/06/11, starting from Gerrit Rietveld Academie, Amsterdam by Bus at 11:30, to join the action in Den Haag. Arriving there,at the Malieveld, The Hague, where the organisators have made a peaceful gathering and manifestation against the cuts for the Arts and Culture. After the ending of this, around 3:30 we followed the crowd  towards the Binnenhof. Arriving there, already people were gathering and because we were lucking any other way of sound effects to make our presence clear or sufficient, we started to create sounds by our voices or by clapping hands.
Crowd was peaceful, the idea was to make a statement of presence.
Some had the idea to go outside the main entrance of the Tweede Kamer so we followed. By our arrival a bunch of Me police, horse forces and ME special tracks to collect humans already were there, next to the entrance. I was standing in the frond line. We start clapping again, shouting slogans, singing. There was ABSOLUTELY no sign of aggression, or trouble makers within the crowd. Everybody was peaceful demonstration against the Cuts for Art and Culture. I was at the first raw, just next to the entrance of the 2dekamer.
Suddenly , the frond raw of ME police, started waring their gloves, taking the special round piece of ‘thing’ (used to push people) and from behind them, towards the crowd, started coming police officers that before were not wearing their police uniforms, so were  till then unrecognizable, shouting at us that is either we leave or they take us. The police officer in front of me started pushing me and pocking me hard to cause pain with his glob to my ribs. People started panicking. I started taking to everyone, to remain to their position, we have every right to demonstrate, just to keep it calm, not cause any trouble, don’t resist but not leave!
Immediately after, we sat down, but if i remember well, already they had taken some people. Sat down with our hands in the air forming a peace signal. I have started talking to the ME police, that we are here in Peace, we don’t have aggression or wagons. Our only weapons is our pencils and markers, brushes, etc. We are artists, we do no harm than to declare our un-satisfuction about the new governmental strategies for cut the  funds for Art and culture.
Repeatedly ME police was poking us hard with globs, taking people whenever they could. People wer brutally taken, mostly with no resistance, the ones who resisted or taken by surpass, they were beaten up.
I had to declare my human rights again and again, my rights to demonstration. It seemed to work from time to time, but that was only because they still didn’t have new orders to follow. Then the orders came, from the CHEF police.
 They had started marching against us!!! That is, one row of ME police, one row of horse police, behind special trucks and in between, the police officers that i think they are the ones that can prosecute people. I thought this can’t be happening: they are gonna run over us with the horses and cars??? WHERE IS DEMOCRACY?? HUMAN RIGHTS???
Meanwhile all these, Police started making announcements that we have to leave, but the minute they started talking through megaphone,  the crowd was disapproving it, so everything was unclear to be understood.
They took violently the two guys sitting next to me, an elder woman was trying to escape from ME hands…We started confronting them, she is a senior citizen! they let her…
We had started walking backwards, then while i was pushed AGAIN, i fall over a bench, i said don’t push me, i have an obstacle infront, this action is gonna lead to falling over people, stop! we go, we back off, we came here in peace. Their eyes had a lot of aggression and passion for violence! ..and of course we were pushed out of Binnenhof, towards central station Den Haag.
I found my friends..
One of them was beaten with the glob behind here upper knee, she has a black, huge, bag bruise on the back of her leg.
Demonstration is a fundamental human right and there can be no law such as Binnenhof / Forbidden entrance. Any law as such is a non democratic, especially to a demonstrating crowd that had only their voices and clapping hands against brutality ME police. WE had caused no violent acts, no aggression. We were demonstrating in peace and the police actions were against any civil and human right.
Here by I attach pics taken by me and others as a proof of legacy.
Dina Roussou

Frank Mandersloot

dag allemaal,

maandag hebben we het gezicht van het ‘nieuwe nederland’ gezien: buitenproprotioneel politiegeweld tegen geweldloos protest voor beschaving.
ik werd als eerste hardhandig gearresteerd, maar na een uur ‘brommen’ door de officier van justitie zonder aanklacht direct weer vrijgelaten, omdat
ik niets strafbaars had begaan. 13 anderen zaten langer vast, waaronder olaf van winden (directeur NIMK). hij raakte gewond en heeft aangifte gedaan.
aan het begin van de dag werd de vlag van compassie werd door de politie verboden, omdat de vlaggestokken ‘wapens’ zijn.
het gaat nu niet alleen om ‘cultuur’ maar zoals wendelien van oldenborgh (deelnemer aan de protestactie) het noemde ‘ons nederland’ .
dat wordt ons ontnomen, waardoor we tot vreemdelingen in eigen land worden maakt.
mark rutte, ‘de premier van alle nederlanders’  begon de saneringsdiscussie met te stellen: ‘kunstenaars staan met de rug naar de samenleving’.
die droom kan hij vergeten. we zullen ons hergroeperen en de gezamenlijke belangen van kunstwereld en democratie (blijven) verdedigen.

groet, frank

het filmpje van jessica sligter met iphone spreekt voor zich:

en van aimee zito lema:

Een kleine greep uit wat er zich nu verspreid op facebook, wellicht ook op andere manieren al bij jullie aangekomen. 

Toespraak Ramsey Nasr: http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2676/Cultuur/article/detail/2458831/2011/06/28/Oproep-van-Ramsey-Nasr-aan-Mark-Rutte.dhtml
Jonas Staal: http://www.joop.nl/opinies/detail/artikel/wat_wij_gisteren_hebben_verloren/
Optreden ME beelden en reacties: http://www.indymedia.nl/nl/2011/06/76980.shtml
Overzicht van Boijmans bezet: http://vimeo.com/25673695en nog meer bijmans: http://www.youtube.com/watch?v=s88wpMinVFM&feature=player_embedded

Boukje Schweigman

verslag van de strijd tussen de kunstenaars en de geweldadige machthebber in Nederland, achter het Binnenhof.

de oplettende kijker zal me in onderstaande filmpjes zien in wit hemdje en grijs rokje. Ik heb aardig wat klappen en vooral duwen van de ME opgevangen. Als bewegingskunstenaar was het blijkbaar nodig om het fysiek mee te maken, om zo geaard mogelijk te blijven staan waar ik voor sta en met harde hand door grote, gewapende mannen weggeduwd te worden. Niet terugvechten, blijven staan waar ik voor sta. Ten opzichte van die schilden, knuppels en kogelvrije vesten heb ik toch niet zoveel aan mijn kung fu trainingen en mijn zweep had ik thuis laten liggen. Los daarvan was het heel duidelijk dat wij kunstenaars geweldloos wilden blijven pleiten voor schoonheid en ontroering. Toen de ME hun grof geschut tevoorschijn toverden vervielen wij in stilzwijgen met v handen in de lucht, duidelijk niet uit op gewelddadige confrontaties. Een bizarre spanning ontstond. Vreedzame kunstenaars oog in oog met gewelddadig machtsvertoon van de overheid. Totdat de opdracht van hogerhand gegeven werd en de bullebakken op ons in begonnen te hakken. Hoe was ik in deze frontlinie beland? Om me heen werden vooral de kerels met knuppels in de ribben gepookt en op de rug geslagen en weggevoerd. Ik heb ook wel een knuppelslag gekregen, maar werd vooral veel hardhandig omgeduwd, keer op keer. De straat moest blijkbaar worden schoongeveegd, meter voor meter, weg met die vervelende kunstenaars. Ik wilde niet wegvluchten naar de veilige achterhoede, liever iets van weerstand geven, liever aan den lijve ondervinden hoe agressief en respectloos deze regering mij als kunstenaar wil omduwen. Een inhoudelijk gesprek of enige nuance heeft blijkbaar totaal geen zin. Ineens werd voelbaar hoe de overheid waar we nu mee leven liever respectloos inhakt op mensen die vanuit hun hart en passie nuancering, twijfel en openheid bepleitten. Ik stond versteld van dit gewelddadig machtsvertoon, de enorme hoeveelheid ME-ers die waren ingezet om de macht en controle te bewaren. Is dit de toekomst van ons land?? Hoezo inhoudelijke dialoog, doe wat ik zeg of ik mep je in elkaar!

En het ergste is misschien nog wel dat wanneer het machtsvertoon maar lang genoeg doorgaat, dat de weerstand gebroken wordt. De eerste straat ondervond nog weerstand, maar de gewelddadige machtshebbers hadden bedacht dat we helemaal naar het malieveld moesten gevoerd. Als een kudde werden we gedreven over het Plein, een oudere vrouw die in het begin weerstand met woorden had getoond werd nog ff alsnog gearresteerd. In de volgende straat, de Lange Voorhout, zaten enkele mensen onschuldig op een terrasje en schokkend genoeg werden ook zij met de schilden hardhandig van het terras geduwd, en wie eerst zijn reeds betaalde biertje nog probeerde achterover te slaan kon ook een knuppel in z’n zij verwachten. Een vrouw zittend op een stoepje met de fiets tegen de muur was niet snel genoeg, werd eerst over haar fiets heen geduwd om vervolgens de fiets maar helemaal in beslag te nemen. Waarom? Omdat je toevallig daar zit waar een of andere machthebber heeft besloten dat de straat moet worden leeg geveegd? En hoezo moest dat überhaupt met zo een harde hand gebeuren? Ja we waren en zijn boos maar ons verzet was absoluut vreedzaam! Ik dacht dat dit soort acties plaatsvinden wanneer groepen heel agressief zijn of in landen met een politiestaat, maar toch niet zo in Nederland??

Au, auw, au, ik maak me zorgen, grote zorgen over het land waar ik momenteel in leef. Gistermiddag was ik strijdbaar en boos. Nu voel ik me ook wanhopig en kwetsbaar. Ik wil namelijk niet mee in deze verharding in onze maatschappij. Ik wil blijven pleiten voor de kwetsbaarheid, de openheid en de menselijkheid. En ik zal daar ook in blijven geloven. Ik wil me niet als een kuddedier de verharding in laten drijven! Binnen mijn voorstellingen mag je nog opengaan, je laten raken, de kwetsbare kanten van het mens zijn ervaren. Dat maakt het leven de moeite waard wat mijn betreft. Maar het is wel betreden op eigen risico, of vooral het weer naar buiten treden op eigen risico, want deze kwaliteiten worden blijkbaar niet meer gewaardeerd in de maatschappij die zich momenteel aan het vormen is!

Zweep, onze voorstelling die deze zomer en najaar nog speelt, gaat over macht en strijd ten opzichte van de kwetsbaarheid. Bizar dat dit nu zo actueel wordt…….


René Mahieu

Brief aan Jozias van Aartsen: over orde, veiligheid en vrijheid

Ik verontwaardig mij over de inzet van politie en ME afgelopen maandag in de binnenstad van Den Haag

Geachte burgemeester Van Aartsen, Ik verontwaardig mij over de inzet van politie en ME afgelopen maandag in de binnenstad van Den Haag. Ik schrijf u omdat u als burgemeester van mijn stad verantwoordelijk bent voor deze inzet.

Een primaire taak die op uw schouders rust is het handhaven van openbare orde en veiligheid. Het garanderen van veiligheid wordt, zoals u als oud directeur van de Teldersstichting weet, door de meeste liberale denkers als een kerntaak van de overheid gezien. Dit betekent echter niet dat als u onze stad maar veilig houdt, u uw werk goed doet.

Veiligheid, burgemeester, is zoals u en ik wel weten, namelijk nooit een doel op zich. Veiligheid is slechts een noodzakelijke randvoorwaarde. Het doel is vrijheid. Vrijheid om te spreken, vrijheid om te marcheren, vrijheid om het oneens te zijn.

Vrijheid om het oneens te zijn en dit openlijk te uiten. Een vrijheid die eigenlijk alleen dan begrensd mag worden wanneer andere vrijheden in gevaar komen. Bijvoorbeeld als daarbij de openbare veiligheid wordt aangetast. Daarom zijn ook niet alle vormen van verzet toegestaan. Daarom heeft u de bevoegdheid sommige vormen van protest te verbieden en waar noodzakelijk hiervoor de sterke arm inzetten. Het is mijns inziens uw taak om bij het gebruiken van deze bevoegdheid altijd voor ogen te houden dat veiligheid slechts een middel en vrijheid het doel is.

In de nacht van zondag op maandag heb ik meegelopen in de Mars der Beschaving. Vooral omdat ik wilde denken over de vormen waarin verzet tegen overheidsbeleid zich kan uiten. Ook heb ik deelgenomen aan het ontbijt dat was georganiseerd langs de Hofvijver om hier verder over te kunnen spreken en was aanwezig bij de daaropvolgende demonstratie op het Malieveld. Daarna ben ik wat gaan drinken met een aantal vrienden op Het Plein, waar zich na enige tijd weer een klein nieuwe protesterende groep vormde. Alle vormen van protest die ik heb aanschouwd waren vredelievend, oprecht en vormde geen enkele aantasting van de openbare veiligheid.

Tijdens en vlak na de betoging werden straten afgesloten, waarbij enkele betogers, maar ook volledig onwetende voorbijgangers, voetgangers, wandelaars, met zeer harde hand de weg werd versperd. Op vragen over de reden hiervoor werd niet geantwoord. Later, bij het optreden tegen de kleine groep demonstranten die uiteindelijk toch, tegen uw wil, in de buurt van het parlement zijn gekomen werd nog harder ingegrepen. Er waren geen stenen, eieren of tomaten; alles geheel geweldloos. Waarom dan toch charges? Waarom hen als bannelingen uit drijven?

Natuurlijk kan een situatie van te voren moeilijk in te schatten zijn, en kan het daarom raadzaam zijn om voldoende politiemacht achter de hand te hebben. Maar ze moet niet, zoals nu, onnodig repressief worden ingezet. De politie moet herkenbaar blijven als een onderdeel van de samenleving en elke mogelijkheid aangrijpen om met zachte hand en dialoog de vrijheid te bewaken. Zij moet geen vreemde mogendheid worden die tegenover de samenleving staat en uit het niets de orde komt herstellen. De legitimiteit van het handelen van de politie vloeit voort uit een politieke keuze. Kies er juist in deze roerige tijden voor het menselijke gezicht van de politie te laten prevaleren en laat zien dat veiligheid slechts een middel en vrijheid het doel is.

Als residentie is Den Haag een zeer belangrijke plek binnen de Nederlandse en internationale politiek. Niet alleen omdat het plaats moet bieden aan de conventionele parlementaire politiek en de hoofdstad is van het internationale recht, maar ook omdat het een plek is waar mensen gedachten vormen, samen komen en zich politiek manifesteren. Den Haag is in die hoedanigheid een plek waar direct uiting wordt gegeven aan rechten die in onze grondwet verankerd zijn. Democratie leeft niet alleen in instituten, maar allereerst op straat.

Jozias van Aartsen, wees niet alleen de burgervader voor onze regering. Laat in uw Den Haag zien dat een liberale democratie daadwerkelijk ruimte kan bieden aan andersdenkenden. Sterker, dat zij hen respecteert en hoog acht, omdat zij hen nodig heeft.


René L.P. Mahieu MSc


Jonas Staal

Wat wij gisteren hebben verloren

Dit kabinet is bezig een oorlogsverklaring uit te schrijven geadresseerd aan alle kritische componenten in onze cultuur. Co-auteur: Elke Uitentuis

Afgelopen zondag en maandag vonden de protesten tegen de bezuinigingen op de kunstsector plaats. Boijmans Bezet (geïnitieerd vanuit de beeldende kunsten) werd na een dag van voordrachten gevolgd door de Mars der Beschaving (geïnitieerd door de podiumkunsten), die in de avond en nacht van Rotterdam naar Den Haag liep, om vervolgens door te gaan naar het Malieveld waar alle disciplines bijeenkwamen om hun zorg over de voorgenomen bezuinigingen en een steeds kleinzieliger wordende Nederlandse samenleving met elkaar te delen.

Op het Malieveld waar zich ongeveer tienduizend mensen hadden verzameld, leek het protest te eindigen toen de organisatie op dwingende toon opriep naar huis te gaan. Maar veelal buiten het oog van de camera gingen enkele honderden vanuit het Malieveld alsnog naar het Binnenhof. Solidaire burgers, kunstenaars en critici liepen daar tegen een haag van ME op, alwaar iedereen zich bij één van de ingangen naar de Tweede Kamer op de grond zetelde om te discussiëren, scanderen, zingen, klappen en om de zoveel minuten in een stilteprotest op te gaan. Geweldlozer en saamhoriger kon een protest niet zijn. Een lege plastic waterfles die door een demonstrant naar de ME werd geworpen vormde de enige dissonant en werd onmiddellijk door gejoel van de overige aanwezigen afgekeurd.

Desondanks besloot een groot bataljon aan ME en politie de ongeveer vierhonderd demonstranten met geweld op te drijven naar het station. Jongeren werden zonder pardon met een wapenstok geslagen en opgestuwd. Op weg naar het station werden terrasbezoekers ongenadig van hun stoel gesleurd – tot huilens toe – en werden zij gedwongen zich bij de demonstranten te voegen, zich niet bewust van de situatie waarin zij terecht waren gekomen.

Wij willen hier niet de vorm van de demonstratie verheerlijken. Niet in het algemeen, en niet die van gisteren. Ieder protest is een uiting van wanhoop en woede en veel liever genereren we nieuwe platforms, voeren we een open debat en geven we vorm en inhoud aan nieuwe artistieke en politieke agenda’s, met als doel ons te verzetten tegen de controlemaatschappij en mogelijkheden te scheppen voor een open samenleving. Een slachtofferrol, zoals een demonstratie die vaak in de hand werkt, proberen we in dit proces te allen tijden te vermijden, maar gezien de toon van het huidige politieke debat voelen we ons genoodzaakt solidair te zijn met de protesten vanuit de kunsten. Om bestaande wanhoop gezamenlijk te uiten en een moment van ontmoeting te creëren, waaruit nieuwe ideeën kunnen ontstaan: dat moment was er afgelopen zondag en maandag.

In onze grondwet is het recht op spontane demonstratie verankerd. Dit is het recht om zonder goedkeuring vooraf, spontaan en geweldloos uiting te geven aan onvrede. Geschokte, huilende mensen en bebloede jongeren waren gisteren het gevolg van een excessief intimiderend politie-optreden, als reactie op een kleine groep die zich ongeveer twee uur geweldloos voor het parlement zetelde. Zijn honderden politieagenten en ME’ers nodig om enkele kunstenaars met geweld weg te drijven? Zonder dat er een steen gegooid is, zonder dat een scheldwoord is gevallen, zonder dat er sprake was van de dreiging van een rel?

Dit kabinet is bezig een oorlogsverklaring uit te schrijven geadresseerd aan alle kritische componenten in onze cultuur. En het optreden van de politie mag als een waarschuwing gelden voor ons, maar ook voor hen. Er is geen redelijker en geen beter beargumenteerd protest denkbaar dan dat van de kunstsector dusver. Wij hebben gesproken, gediscussieerd, gelopen, gescandeerd en elke vorm van geweld uitgesloten. Gisteren is er echter een grens gepasseerd die nog vele andere groepen staat te wachten indien zij handelen naar de democratische gedachte, de gedachte dat de openbaarheid iedereen toebehoort, dat zij een plek is van ontmoeting en uitwisseling. De gedachte dat de openbaarheid een plek is waar het politieke proces in haar volle schoonheid wordt ontvouwd.

Deze plek is ons nu met geweld ontnomen. Het is de plek die we maatschappijbreed zullen moeten gaan bevechten en terug moeten winnen op de politiek van repressie en geweld die deze regering niet alleen in woorden, maar ook in daden voor blijkt te staan.

Feit is dat wij gisteren veel meer zijn verloren dan de Nederlandse culturele infrastructuur alleen.


Mike Rijnierse

Entartete Politik

Het was al laat, ik denk dat het ongeveer één uur s’ middags was. Het was prachtig weer, warm en zonnig. De afgelopen nacht hebben we met een handjevol mensen een nachtprogramma georganiseerd in de Supermarkt op de Grote Markt in Den Haag: als een soort nachtbrug van de Mars naar de demonstratie. In de ochtend kreeg ik nog een SMS met dank aan het A-team van de initiatiefnemer Olof van Winden. Op het malieveld is de demonstratie al begonnen. Ik wist niet zo goed wat te doen. Demonstreren op het malieveld voelt als een bezoek aan de dierentuin. Maar dan niet als bezoeker, maar als een ijsbeer die naar zijn werk gaat. Daarom besloot ik het volgende te doen. Ik had een plan en vandaag moest dat dan maar eens tot uiting komen en zette koers richting Artifac, de plaatselijke ‘kunstbenodigdhedenwinkel’. Thuis had ik al een A4-tje geprint met de text Entartete Politik. Een sjabloon was het plan en een oranje spuitbus, zonder verdere intenties.

Entartete Politik refereert naar een beruchte tentoonstelling die de NSDAP in 1937 inzette als propagandamiddel om daarmee de vermeende ontsporing van de moderne, vooral van de avant-garde kunst aan te geven. De connotatie lijkt een beetje plat, maar de tekst Entartete Politik had zich al een tijdje in mijn systeem genesteld. Oranje lijkt mischien wat plat, maar ook daar schuilen een paar interessante motieven achter. De PVV had niet zo lang geleden twee grote oranje-wit-blauwe vlaggen in het kantoor op het binnenhof hangen. Hier schuilt een pijnlijke historie achter. De prinsenvlag werd oorspronkelijk gevoerd door de Orangisten tijdens de Tachtigjarige Oorlog. In de jaren ‘30 van de twintigste eeuw was er enige discussie over de herwaardering van de prinsenvlag, maar alleen de aanhangers van de NSB kozen radicaal voor het oranje-blanje-bleu van de prinsenvlag. Koningin Wilhelmina ondertekende in 1937 – als signaal in de richting van de NSB – een Koninklijk Besluit waarmee de kleuren rood-wit-blauw werden vastgelegd als de kleuren van de Nederlandse vlag.

Bij ‘Artifac’ haalde ik dus een resterend stuk karton uit de snijbak, sneed de tekst er uit en rekende een oranje spuitbus af. De expeditie zette zich voort richting het Binnenhof. Ik had geen idee hoe de demonstratie zich onwikkeld had en eenmaal bij het Binnenhof beland (aan de buitenhofzijde) werd ik staande gehouden door de ME. ‘Wat komt u hier doen,’ vroeg de vrouwelijke van de twee agenten. Erg slim leek het me niet om te zeggen dat ik onder weg was naar het Malieveld, dus ik zei dat ik onderweg was naar café Schlemmer: bij het Plein aan de andere zijde van het Binnenhof. ‘Wat heb je in je tas zitten’, werd me gevraagd. De spuitbus en het sjabloon negerend haalde ik een pak sap uit m’n tasen zei dat iets te drinken wel geriefelijk was op een warme dag als deze. Ik mocht doorfietsen. Aan de Plein-zijde van het binnenhof voor het Mauritshuis werd de doorgang weer gecontroleerd door ME. Een echtpaar op leeftijd werd door de ME gesommeerd de ronde zwarte stickertjes met het witte kruis (van de Mars der Beschaving) van hun kleding te verwijderen en af te geven, anders werd hen de toegang tot het Binnenhof geweigerd. Ik was echt met stomheid geslagen! Dit deed me wel erg denken aan iets met sterretjes uit de recente geschiedenis. Ik hief mij in het harnas van het media-tijdperk en trok mijn camera uit m’n tas.



‘Ik denk het…’

Ik zet koers richting het Malieveld. Tussen het demonstrerende publiek vraag ik me af wat ik eigenlijk van plan ben met die spuitbus en het sjabloon. Ramsey Nasr begint z’n speech en de menigte is één luisterend oor. Ik probeer de atmosfeer in me op te nemen. In de menigte staan veel mensen met protestborden en ik besluit deze mensen te vragen of ik de tekst Entartete Politik op hun protestbord mag sjabloneren. Woorden zijn overbodig. Een blik in de ogen en een aanbiedend gebaar met de spuitbus en het sjabloon richting protestbord blijken voldoende te zijn. Sommige mensen zeggen uit naïviteit gewoon ja, sommige zie je even denken, en er zijn mensen die weigeren, terwijl Ramsey Nasr een aantal verwijzingen naar discriminerend gedrag maakt. M’n handen druipen van de verf en het sjabloon is bijna dichtgespoten.


De toespraak van Ramsey Nasr is voorbij. Hij heeft indruk gemaakt. De demonstratie wordt hiermee beëindigd en de menigte vloeit van het malieveld, maar de entree naar de binnenstad wordt belemmerd door peletons ME. Ik loop met een vriend die naar Utrecht moet richting CS. Het blijkt toch dat een groot aantal mensen die zich richting het Binnenhof bewegen en ik sluit me daar bij aan. Na een aantal versperringen ontweken te hebben, parkeer ik mijn fiets op het Plein. Er heeft zich een aanzienlijk aantal betogers verzameld op de plek waar ik even daarvoor nog het interview had met de brigadier (zie video link).

Om voor mij onduidelijke redenen verplaatst de menigte zich richting Nieuws-Poort. Ik wurm mezelf door de menigte die hier blijkt te stagneren. Aan het einde van de straat wordt de doorgang naar de binnenstad belemmerd door de ME. We zitten klem.

Op de eerste rij, oog in oog met de ME ga ik zitten. De menigte is vreedzaam en er is geen spoor van geweldadigheid. Er worden wat leuzen geroepen, zoiets als ‘Kust’ of ‘Schilderkunst’: vrij onschuldig dus. De ME gaat zich wat dreigender opstellen, ze nemen een schild en een wapenstok in de hand. Er worden nog wat leuzen geroepen zoals ‘Geen geweld’, er vallen lange stiltes, maar de ME wordt offensiever. Vanuit de Nieuwspoort staan een aantal mensen achter de ramen toe te kijken en filmpjes te maken met hun mobieltje. Ik zit vooraan en de onrust begint toe te nemen. Ineens voel ik een wapenstok tussen m’n ribben. Ik rol op m’n zij en probeer het geprik van de ME’er te weren. Achter de linie ME’ers komt een groep politiemensen tevoorschijn met korte broek, sportschoenen en een jack met de tekst POLITIE op de achterkant. Ze trekken leren handschoenen aan. O.K. denkik bij mezelf. We worden er zo uitgepikt. Sommige mensen om me heen zijn zelfs zo naïef dat ze denken dat deze sportagenten komen om de ME’er die mij staat te mishandelen te registreren. Ik verzoek de jongen die naast me zit om de armen in elkaar te haken, zodat het moeilijker wordt om individuen uit de menigte te pikken. Kort daarop duiken er drie politiemannen op mij. Met gebalde vuist doen ze een aantal pogingen om me in m’n gezicht te slaan.

Ik verslap me en laat me meevoeren. Terwijl ik weg wordt gesleept worden er een aantal intimiderende opmerkingen geplaatst. Achter een arrestatiebus worden mijn bezittingen in beslag genomen. Een man houd mijn armen op m’n rug. Ik word geboeid, er wordt een foto van me gemaakt, ik ben gearresteerd. Als ik in de arrestatiebus zit maak ik kennis met de jongen naast mij. We zitten samen in een hokje. Voor ons is nog een hok, maar we kunnen niet zien wie daar inzitten. Ik hoor m’n naam een aantal keer vallen, maar ik denk in eerste instantie dat ik me het verbeeld. ‘Mike… ben jij daar…? Het blijkt Olof te zijn. Ik grap nog… ‘Zitten we toch nog samen in een A-team busje…’. We worden naar het hoofdbureau gereden. Eén voor één worden we ingechecked, wachten in een mobiele cel…Uiteindelijk wordt dan de verklaring afgenomen door een rechercheur. Alles gaat heel traag. Er is sprake van een aanklacht wegens vernieling i.v.m. de spuitbus. Ik leg de rechercheur uit dat dat alleen mogelijk is als er een demonstrant is die mij aanklaagt wegens vernieling van zijn protestbord. Ik heb namelijk geen enkel ander object beroerd met m’n oranje petrochemische kleurstof. Alsnog willen ze de spuitbus en het sjabloon inbeslag nemen. Ik ga uiteindelijk akkoord met de spuitbus, ondanks dat dit op diefstal neerkomt (be an artist…), maar ik weiger om het sjabloon af te staan. Ik onderstreep nog een keer dat ik kunstenaar ben en dat het m’n werk is en dat hij mij dit niet kan afnemen.

Op de stoep buiten de poort van het politiebureau trek ik m’n kraag recht, strek m’n rug, recht m’n schouder en denk even na over de reactie van de brigadier op mijn woordkeuze: ‘Als dit Befehl ist Befehl tijd was geweest, had jij hier nu niet zo vrolijk staan filmen’.

Mit nach nebst naechst samt bei seit von zu zuwider entgegen auser aus.

Mike Rijnierse, 2011